„Zielona” baza

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie emulgatory mają zastosowanie w kosmetyce naturalnej?

• Czy kosmetyki naturalne zawierają środki konserwujące?

• Jak wyglądają kwestie prawne dotyczące definicji kosmetyku naturalnego?

• Czym jest zjawisko "greenwashingu"?

 

 

Naturalna alternatywa (cz. 2) – W pierwszej części artykułu Aneta Kołaczek przybliżyła zagadnienie naturalnych surowców aktywnych o działaniu podobnym do standardowo stosowanych składników pochodzenia syntetycznego. Dzisiaj przyjrzymy się składnikom bazowym – emulgatorom, zagęstnikom, konserwantom i surfaktantom, które mogą być wykorzystywane w kosmetykach naturalnych.

Mimo lawinowo rosnącej od kilku lat popularności kosmetyków naturalnych, nadal nie mamy obowiązującej, jednorodnej definicji, czym tak naprawdę są kosmetyki naturalne. Definicji nie podaje ani prawo regulujące rynek kosmetyczny, ani wprowadzona niedawno norma ISO 16128, która miała uporządkować klasyfikację kosmetyków naturalnych. Brak regulacji prawnych prowadzi do zjawiska greenwashingu, polegającego na nieuzasadnionym kreowaniu wizerunku ekologicznego, co wprowadza konsumentów w błąd.

 

Certyfikacja

Najbardziej wiarygodnym dla konsumenta wyznacznikiem wyboru kosmetyków naturalnych są w tym momencie certyfikaty organizacji certyfikujących takie produkty. W 2002 roku organizacje, takie jak: Ecocert, BDIH, Cosmebio, ICEA, Soil Association, utworzyły wspólnie stowarzyszenie COSMOS mające na celu ujednolicenie standardów.

COSMOS wyróżnia dwie definicje surowców:

– surowce pochodzenia naturalnego – są to surowce pochodzące

z natury, rolnictwa, surowce mineralne, surowce wytwarzane przez mikroorganizmy i zwierzęta, przetworzone w procesach fizycznych lub chemicznych,

– surowce organiczne – są to surowce (zwłaszcza ekstrakty) pozyskiwane z monitorowanych upraw i przetwarzane głównie w procesach fizycznych.

 

Zagęstniki

Przegląd zamienników surowców syntetycznych zaczynamy od zagęstników, dlatego że te najtrudniej jest zastąpić składnikami pochodzenia naturalnego, uzyskując te same właściwości aplikacyjne.

Portfolio zagęstników pochodzenia naturalnego jest dość szerokie. Od dawna wykorzystywane są substancje pod względem budowy chemicznej zaliczane do polisacharydów: guma ksantanowa, celuloza i jej pochodne, karagenian, guma guar, guma fruktanowa, galaktoarabinian, guma konjac, guma tara i wiele innych.

Zagęstniki polisacharydowe nie posiadają takich właściwości mechanicznych jak usieciowane polimery kwasu akrylowego (carbomery, carbopole). Charakteryzują się również różnymi właściwościami aplikacyjnymi, dają inne konsystencje, tekstury, sensorykę. Mimo to stworzenie przyjemnego w aplikacji kremu naturalnego nie jest niemożliwe. Wymaga po prostu nieco więcej testów różnych kombinacji zagęstników.

 

Emulgatory

Wybór emulgatora ma decydujący wpływ na walory estetyczne emulsji. Przykładem naturalnych emulgatorów często wykorzystywanych w kosmetykach naturalnych są estry poliglicerolu. Emulgatory te są doskonałą alternatywą dla emulgatorów syntetycznych otrzymywanych w reakcji etoksylacji (z -PEG – w nazwie). Pozwalają tworzyć stabilne emulsje, ale też zapewniają efekt nawilżenia.

Do tworzenia kosmetyków naturalnych dostępne jest wiele emulgatorów bazujących na oliwie z oliwek. Tworzą one struktury ciekłokrystaliczne kompatybilne ze skórą, działają nawilżająco, regenerująco, odbudowują płaszcz hydrolipidowy naskórka, ułatwiają przenikanie składników aktywnych do głębszych warstw skóry. Jednym słowem, pełnią podwójną funkcję – emulgatora i składnika aktywnego.

Emulgatory przeznaczone do kosmetyków naturalnych są często dostosowane do pracy „na zimno” – otrzymanie emulsji jest możliwe bez ogrzewania fazy wodnej i olejowej (inaczej niż w standardowej metodzie, gdzie fazy ogrzewa się do temp. 75–80oC). Metoda „na zimno” to oszczędność energii, a zatem ukłon w stronę ekologii.

 

Konserwanty

Spośród boosterów konserwacji (surowców niebędących konserwantami zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 1223/2009/WE, ale wykazujących działanie przeciwdrobnoustrojowe w odpowiednim stężeniu bądź kombinacji z innymi składnikami) dozwolone są m.in. glikol pentylenowy czy sól sodowa kwasu anyżowego. Normy COSMOS dopuszczają również stosowanie konserwantów syntetycznych, o ile w przyrodzie występują ich naturalne odpowiedniki (np. kwas benzoesowy, kwas dehydrooctowy czy alkohol benzylowy).

Wiemy o tym, że właściwości przeciwdrobnoustrojowe wykazują pewne ekstrakty naturalne, olejki eteryczne, bakteriocyny, peptydy przeciwdrobnoustrojowe. Składniki te są wymieniane w publikacjach jako alternatywa dla konserwantów syntetycznych, aczkolwiek wciąż pozostają raczej przedmiotem testów laboratoryjnych niż praktyki przemysłowej.

 

Surfaktanty

Rynek naturalnych surfaktantów oferuje szeroki wybór surowców. Dla przykładu, do naturalnych składników myjących zaliczają się m.in.:

• czysta betaina otrzymywana z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej,

• glukozydy pochodzenia naturalnego – pozyskiwane na drodze syntezy części cukrowej otrzymywanej

z ziemniaków czy kukurydzy i oleju kokosowego lub palmowego,

• saponiny pozyskiwane m.in. z korzenia mydlnicy lekarskiej czy lukrecji,

• aminokwasy roślinne.

Charakteryzują się one umiarkowanym pienieniem, niskim potencjałem drażniącym, łagodnym działaniem dla skóry i oczu.

 

Naturalny = bezpieczny?

Rynek naturalnych surowców kosmetycznych rozwija się bardzo dynamicznie. Kolejne pojawiające się nowości surowcowe stwarzają możliwość testowania nowych formulacji o wyszukanych, przyjemnych właściwościach aplikacyjnych. Z drugiej strony w ferworze testów pamiętać warto o kwestiach prawnych regulujących branżę kosmetyczną.

 

Najważniejsze zarówno dla technologów, jak i konsumentów jest bezpieczeństwo stosowania produktu. Bywa, że surowce pochodzenia naturalnego sprawiają problem osobom przygotowującym ocenę bezpieczeństwa kosmetyków z uwagi na niepełne dane toksykologiczne. Skład surowca pochodzenia naturalnego zależy też od warunków, w jakich wzrastała roślina, metod oczyszczania, zatem jest trudny do ustandaryzowania. Naturalne pochodzenie surowca nie gwarantuje jego bezpieczeństwa. Gwarancję daje jedynie pełen zestaw informacji na temat właściwości surowca. Przywykliśmy myśleć, że naturalny równa się „lepszy dla skóry”, tymczasem zagadnienie to jest nieco bardziej złożone.¨

 

Lista konserwantów dozwolonych do stosowania w kosmetykach naturalnych według standardów COSMOS obejmuje wąski zakres surowców.

Dopuszczone są:

– kwas benzoesowy i jego sole,

– alkohol benzylowy,

– kwas dehydrooctowy i jego sole,

– kwas salicylowy i jego sole,

– kwas sorbowy i jego sole,

– kwas mrówkowy i mrówczan sodu,

– kwas propionowy i jego sole.

GREENWASHING – wywodzi się od słów „green” – zielony, naturalny, ekologiczny i „whitewash” – wybielać, tuszować. Pojęcie zostało stworzone przez Jaya Westervelda w 1986 roku. Opisuje zjawisko nieuzasadnionego kreowania wizerunku ekologicznego, wprowadzanie w błąd konsumentów przez informację, że produkt czy usługa jest ekologiczna, gdy nie jest to zgodne z prawdą, nazywane jest greenwashingiem – czy też w wersji spolszczonej ekościemą. (Źródło:  Logistyka Odzysku, nr 3/2012 (4) i serwis www.ekologia.pl)

 

 

Warto pamiętać, że żaden surowiec kosmetyczny nie pochodzi wprost z łąki, lasu czy morza, wszystkie podlegają obróbce metodami chemicznymi i fizycznymi. Pojęcie „surowce naturalne” jest zatem pewnym uproszeniem, a stan rzeczywisty bardziej precyzyjnie oddaje określenie „surowce pochodzenia naturalnego”.

 

ANETA KOŁACZEK | Chemik, technolog kosmetyków, obserwatorka trendów, prelegentka kongresów kosmetologicznych. Autorka publikacji w mediach branżowych.


BEAUTY FORUM is edited by

Health and Beauty
Media Sp. z o.o.

A company of

Hb Logo

Part of

Bofierecosmo

Contact us: ul. Królowej Marysieńki 9/10, 02-954 Warszawa - Tel.: +48 (22) 858 79 55 - Fax: +48 (22) 858 79 53 - info@health-and-beauty.com.pl

BEAUTY FORUM W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w sposób dostosowany do Państwa indywidualnych potrzeb i preferencji. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przeglądarki lub urządzenia końcowego, z których Państwo korzystacie.. Więcej informacji Zamknij