Psychologia biznesu

Pokonać kryzys

Z tego artykułu dowiesz się:

•  Z jakimi problemami borykali i wciąż mierzą się wizażyści w dobie pandemii?

•  Czym są dystres i eustres?

•  Jaki sens ma stres? Czy może konstruktywnie ukierunkować nasze działania?

•  Jak próbować oswoić sytuację kryzysową?

•  Jak opisywane są w psychologii fazy stresu długotrwałego?

 

 

 

Wizażysta w dobie pandemii (cz. 1) – Czas, w którym słowo „epidemia” kojarzyło nam się głównie z filmami katastroficznymi, bezpowrotnie minął. Od niemal półtora roku żyjemy w sytuacji światowej pandemii i ten stan z pewnością należy kwalifikować w kategoriach sytuacji trudnych, które niosą ze sobą wcześniej nam nieznane wyzwania. Dominika Koryciorz dzieli się z Wami swoimi  doświadczeniami w pandemicznej rzeczywistości.

 

Na początku moich rozważań zaznaczę, że przez wszystkie te etapy przeszłam osobiście analitycznie jako przedsiębiorca, pracodawca, usługodawca, współpracownik, partnerka, przyjaciółka, ale również klientka. Każdego z Was namawiam do tego samego, bo mimo iż w naszym dotychczasowym życiu tego typu sytuacja nigdy jeszcze nie miała miejsca, to niestety nie oznacza, że się ona nie powtórzy. I mimo że bardzo chcielibyśmy przygotować się na zmiany, to jak życie pokazuje – nie da się przewidzieć wszystkiego.

W moim przypadku budowane od niemal 20 lat zaplecze zawodowe i funkcjonowanie firmy, która dla bezpieczeństwa biznesowego działała przed pandemią w wielu różnorodnych obszarach – od zapewnienia obsługi charakteryzatorskiej produkcjom filmowym, estradowym, reklamowym, przez współpracę z markami kosmetycznymi w zakresie szkoleń i wsparcia marketingowego, po szkolenia dla branży beauty i usługi beauty dla klientów indywidualnych – w jednej chwili stanęło pod znakiem zapytania. Bez gwarancji przetrwania. Bez możliwości zastosowania planu awaryjnego, bo każdy wcześniej przygotowany dla danego obszaru zadań, stosowany na zakładkę z innymi w wersji A, B, C, a nawet D – tutaj nie miał racji bytu. Pierwszy raz w życiu kalendarz mój i moich pracowników, układany zazwyczaj na 8–12 miesięcy do przodu, zrobił się pusty, pierwszy raz wszyscy kluczowi klienci wstrzymali realizację zleconych zadań na minimum 12 miesięcy. Pierwszy raz nie miałam pomysłu co dalej.

Zdałam sobie sprawę z tego, że najrozsądniej będzie przeanalizować sytuację na tyle racjonalnie, na ile to możliwe. Wiedziałam, że jeśli tego nie zracjonalizuję i pozwolę sobie na przewagę NIEKONTROLOWANYCH emocji, zdominuje mnie dystres (stres zły), wywołujący tylko dalszą dezorganizację. A w moim przypadku jedynie eustres (stres dobry), mimo chwilowego dyskomfortu i trudności jest czynnikiem motywującym i prowadzi do skutecznego działania. Postawiłam więc sobie listę konkretnych zadań.

 

 

ZADANIE 1. 

NADAJ ODCZUWANEMU STRESOWI SENS!

Jest to szczególnie istotne w sytuacji stresu długotrwałego, bowiem nasze ciało przystosowuje się do funkcjonowania w tak nietypowej sytuacji, zarówno w wymiarze psychologicznym, jak i fizjologicznym, czyli mającym bezpośrednie przełożenie na nasze zdrowie fizyczne. Proces tego przystosowania w wymiarze psychologicznym przebiega w trzech stadiach.

1. Faza mobilizacji:

–             sprawniej przebiegają procesy spostrzegania i myślenia;

–             reakcje są intensywniejsze i szybsze;

–             zachowanie zmienia się stosownie do sytuacji.

2. Faza rozstrojenia:

–             stres się przedłuża, wskutek ciągłej mobilizacji organizmu dochodzi do obniżenia poziomu czynności    psychicznych:

–             trudności z koncentracją uwagi,

–             rozkojarzenie,

–             luki w pamięci,

–             zaburzone myślenie logiczne,

–             brak przewidywania skutków własnego działania,

–             przestajemy być skuteczni, irracjonalna strona natury człowieka przeszkadza racjonalnej:

•          pojawiają się czynności stereotypowe,

•                         obsesyjne trzymanie się pewnych pomysłów,

•                         schematyzm w działaniu, który nie prowadzi do osiągnięcia celów – syndrom bezradności,

•                         emocje wymykają się spod kontroli,

•                         lęk zamienia się w depresję, zmienne nastoje,

•                         bezosobowe, obojętne podchodzenie do wykonywanych zadań,

•                         częste zakłopotanie,

•                         różnorodne kłopoty ze snem.

 

3. Faza destrukcji:

–             żadna czynność nie jest wykonywana poprawnie;

–             człowiek jest niezdolny do prawidłowej oceny sytuacji;

–             gwałtowne obniżenie poziomu motywacji do radzenia sobie;

–             gwałtowne poszukiwanie pomocy, płacz lub izolacja, ucieczka w chorobę;

–             agresja przeciw przedmiotom, innym ludziom, sobie.

 

 

ZADANIE 2.

OBSERWUJ I MYŚL DŁUGOFALOWO!

Rozumiejąc, co dzieje się z naszym organizmem, możemy lepiej ukierunkować nasze działania. Pamiętajmy, że tym samym procesom podlegają również nasi pracownicy, współpracownicy i klienci. I jeśli chcemy w przyszłości nadal funkcjonować jako usługodawcy – powinniśmy to rozumieć. Jest to szczególnie ważne z uwagi na to, że tak naprawdę nie wiemy, jak długo zajmie nam odbudowywanie naszych biznesów i ile czasu zajmie branży i gospodarce powrót do względnej normalności. Choć z pewnością będzie to już inna, nowa normalność, o czym za chwilę. W fazie rozstrojenia opracowanie i wdrożenie programu naprawczego dla firmy jest mocno utrudnione.

W fazie destrukcji trudno jest nie tylko pracować, ale po prostu żyć. W naszej branży profesjonalny usługodawca to osoba, której celem jest osiągnięcie lepszego samopoczucia klientki. Czy będziemy w stanie to robić, jeśli dopuścimy, by stres zawładnął naszymi umysłami i ciałami?  Nie ignorujmy zatem sygnałów, którymi organizm zaczyna alarmować i wołać o uwagę.

 

Symptomy mogą być podobne do tych charakteryzujących wypalenie zawodowe:

 

Symptomy fizyczne (poczucie fizycznego zmęczenia, a nawet wyczerpania, obniżona odporność organizmu, a w związku z tym zwiększona podatność na zachorowania, bóle głowy, bezsenność, zaburzenia gastryczne, zaburzenia łaknienia);

 

Symptomy behawioralne (na poziomie indywidualnym – negatywne i cyniczne postawy wobec pracy, klientów i współpracowników, depersonalizacja – druga osoba zaczyna być postrzegana i traktowana bezosobowo, chłodno, cynicznie, w sposób zdehumanizowany.  Problemy klientów są uważane za coś, na co sobie zasłużyli i za co muszą ponieść konsekwencje, zauważamy łatwość wpadania w złość, zachowania agresywne, podejrzliwość, cynizm, częste konflikty interpersonalne, wzrost spożycia alkoholu, nikotyny, kofeiny, narkotyków i lekarstw, zaniedbywanie obowiązków związanych z pracą, unikanie pracy poprzez spóźnianie się, zwalnianie czy częste przerwy w pracy, na poziomie organizacyjnym – spadek efektywności wykonywanych usług, obniżenie jakości i wydajności pracy, duża rotacja pracowników, absencje, liczne wypadki, obniżone morale pracowników);

 

Symptomy psychologiczne (uczucie znudzenia, zniechęcenia, wrogości, bezsilności, podejrzliwość, niskie poczucie własnej wartości, odczucie braku satysfakcji z pracy, niepewność, niezdolność do podejmowania decyzji, wahania nastroju, lęk, niechęć do pracy, poczucie klęski, tendencja do ograniczania kontaktu z klientami oraz obniżona samoocena i negatywny stosunek do samego siebie).

 

Myśląc długofalowo o powrocie, do biznesu i ponownym świadczeniu usług, powinniśmy świadomie i skutecznie redukować poziom stresu

 

 

Specyfika zawodu

Wizażyści, charakteryzatorzy, styliści wizerunku to grupy zawodowe, które ucierpiały w pandemii wyjątkowo mocno. Ograniczenia dotyczące branży weselnej, eventowej oraz estradowej spowodowały nagły i długotrwały brak lub dotkliwą redukcję dotychczasowej aktywności zawodowej, źródeł zleceń i możliwości zarobku. Czas zamknięcia salonów kosmetycznych i fryzjerskich był dramatyczny, jednak część specjalistów beauty w pewnym stopniu mogła nadrobić straty z czasu lockdownu, kumulując pracę od razu po jego zakończeniu.  Niestety, makijażyści i charakteryzatorzy oraz styliści zostali pozostawieni na pastwę losu. Sytuację pogarszał dodatkowo fakt zakazu prowadzenia szkoleń komercyjnych z udziałem uczestników oraz wstrzymanie produkcji filmowych i reklamowych.

 

 

Faza mobilizacji

Elastyczne podejście pozwoliło niektórym z nas zachować relacje z klientami i zaproponować im gwarancję rezerwacji usług na czas ponownego funkcjonowania branży. Konieczne okazało się uruchamianie rezerw finansowych, o ile takowe udało się nam zgromadzić. Największe obawy budził fakt nieznajomości przedziału czasowego, na który mamy się zabezpieczyć, wobec czego instytucje, jak choćby banki, nie były skore do udzielania wsparcia finansowego, a my sami nie wiedzieliśmy, czy zasoby rozkładać na dwa, czy 12 miesięcy?

Jedyną rozsądną możliwością utrzymania biznesu okazała się redukcja kosztów. I tak część przedsiębiorców negocjowała warunki najmu lokali usługowych z właścicielami lub skorzystała ze wsparcia przewidzianego dla lokali miejskich w postaci obniżenia lub zwolnienia z opłacania czynszu. Część usługodawców zrezygnowała z najmu lokali do czasu zakończenia pandemii w ogóle. W przypadku naszej agencji ponoszenie kosztów utrzymania pustego lokalu, przy braku szkoleń i usług indywidualnych, okazało się zupełnie bezsensowne. Oczywiście decyzja ta okupiona była gigantycznym żalem i złością, szkoda było zainwestowanych w lokum pieniędzy, wspomnień i przykro było tracić tak ważną dla nas wizytówkę w postaci prestiżowej, wypromowanej lokalizacji. Ale przewaga racjonalnych przesłanek na tym etapie była ważniejsza.

Należało tam gdzie to możliwe zawiesić lub poddać karencji wszystkie usługi ryczałtowe, z których regularnie korzystaliśmy jako klienci – od utylizacji materiałów począwszy, po koszty mediów, internetu, systemu obsługi salonu, leasingów sprzętu czy kredytów.

Z uwagi na fakt, że pandemia dotyczyła całej gospodarki światowej, poszczególne państwa opracowały działania wspierające przedsiębiorców, mające zapobiegać skutkom pandemii – należało na bieżąco śledzić pojawiające się możliwości wsparcia rządowego i unijnego, by choć trochę zabezpieczyć budżet na przetrwanie. Niestety, wielu przedsiębiorców nie mogło odnaleźć się w przepisach, co za tym idzie – stracili prawo do przysługujących im świadczeń lub nie kwalifikowali się do ich otrzymania.

Redukcja kosztów wiązała się niestety czasem z redukcją zatrudnienia , choć na szczęście w wielu przypadkach państwo pozwoliło na obniżenie kosztów zatrudnienia, obniżając należności wobec Skarbu Państwa – możliwe do uzyskania były dopłaty do części kosztów wynagrodzeń pracowników, dopłaty do pensji pracowników, dopłaty do składek na ubezpieczenie społeczne, zwolnienie z opłacania składek ZUS; trzeba było aktywnie śledzić wciąż zmieniające się rozporządzenia i jak najszybciej składać wnioski o wsparcie. Ci pracodawcy, którzy zmuszeni zostali do zwolnienia pracowników, przeżywali zazwyczaj ogromny dyskomfort.

Czy były jakieś plusy tej sytuacji? Wielu z nas wykorzystało czas lockdownu na odpoczynek, zadbanie

o siebie i uporządkowanie spraw osobistych. Czas wolny od wykonywania usług wykorzystywano również w celu nadrobienia zaległości administracyjnych, biurowych, czy przeprowadzenie zaległych szkoleń personelu.

 

 

Gdy stres się przedłuża...

ZADANIE 3.

ZROZUM, JAK DZIAŁASZ

Jeśli doszło u Ciebie do pojawienia się kolejnych faz (rozstrojenia czy destrukcji), spróbuj zastanowić się, w jaki sposób zazwyczaj działasz i czy aktualnie jakaś modyfikacja mogłaby przynieść lepszy skutek? Wprawdzie większość z nas uzyskuje najwyższą efektywność działania przy średnim natężeniu stresu, jednak niektórzy z nas będą z nim walczyć, czy raczej radzić sobie z nim instrumentalnie, ukierunkowując się na zadanie i rozwiązanie problemu; inni natomiast przyjmą za cel samoregulacje emocji, obniżanie przykrego napięcia i łagodzenie negatywnych stanów emocjonalnych.

 

Badacze wyróżniają trzy style radzenia sobie w sytuacjach trudnych:

•          l skoncentrowany na zadaniu (SSZ) - określa sposób radzenia sobie ze stresem poprzez podejmowanie zadań

i planowanie rozwiązania problemu;

 

•          l skoncentrowany na emocjach (SSE) -charakterystyczny dla osób, które w sytuacjach trudnych koncentrują się na sobie i swoich przeżyciach emocjonalnych oraz wykazują tendencję do myślenia życzeniowego

                i fantazjowania w celu zmniejszenia napięcia emocjonalnego

 

•          skoncentrowany na unikaniu (SSU – polegający na wystrzeganiu się myślenia, doświadczania i przeżywania sytuacji stresowej. Może przyjmować dwie formy: ACZ – angażowanie się w czynności zastępcze i PKT – poszukiwanie kontaktów towarzyskich.

 

 

ZADANIE 4.

ZMIANA CZASÓW WYMAGA ZMIANY MYŚLENIA I DZIAŁANIA!

Skoro dotrwaliśmy do tego etapu pandemii, czytacie ten artykuł jako usługodawcy lub pracodawcy

– w pewnym stopniu już jesteście wygrani. Przetrwaliście. Rynek się odświeżył. Część biznesów upadła. I choć to bardzo przykre z uwagi na ludzkie dramaty, to warto dostrzec, że tworzy to nowe możliwości. Ale o tym przeczytacie już w następnej części tego artykułu.

 

 

Co dalej?

Powyższe rozważania dotyczą ostatnich 16 miesięcy, duża część wskazówek jest uniwersalna. Wspomniane strategie sprawdzą się w sytuacjach kryzysowych różnego kalibru, powodowanych nie tylko tak drastycznymi wydarzeniami, jak pandemia czy załamanie rynku.

Kontynuując temat trudnych dla przedsiębiorcy sytuacji, w kolejnym wydaniu skupimy się na analizie zasobów, jakie posiadasz jako przedsiębiorca oraz na ich efektywnym wykorzystaniu w rzeczywistości odbiegającej od standardowych warunków.¨

 

Dominika Koryciorz | Art Director Emerald Project. Linergistka, charakteryzatorka, wizażystka. Od blisko 20 lat związana zawodowo z największymi koncernami kosmetycznymi. Tworzy korporacyjne programy rozwoju pracowników, strategie szkoleniowe, prowadzi szkolenia, wykłady i warsztaty. Trener biznesu.


BEAUTY FORUM is edited by

Health and Beauty
Media Sp. z o.o.

A company of

Hb Logo

Part of

Bofierecosmo

Contact us: ul. Królowej Marysieńki 9/10, 02-954 Warszawa - Tel.: +48 (22) 858 79 55 - Fax: +48 (22) 858 79 53 - info@health-and-beauty.com.pl

BEAUTY FORUM W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w sposób dostosowany do Państwa indywidualnych potrzeb i preferencji. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przeglądarki lub urządzenia końcowego, z których Państwo korzystacie.. Więcej informacji Zamknij